Stel, je bent een Congolees. In eigen land ben je niet meer veilig of je wilt de armoede ontvluchten. Je weet dat het leven in Europa veiliger en welvarender is. Maar buiten Congo ken je heg noch steg. Hoe reis je dan van Congo naar Europa?

eu expressHet antwoord: je gaat in zee met een mensensmokkelaar. Die wijst jou de weg. Hij kent de sluiproutes, hij weet welke corrupte ambtenaren hij kan omkopen en als dat niet lukt, dan weet hij hoe hij de grensbewakers kan ontlopen. Hij heeft de middelen die onmisbaar zijn voor een illegale tocht: een vrachtwagen of een boot bijvoorbeeld. En hij kan zorgen voor valse papieren.
Om hun plaats van bestemming te bereiken moeten vluchtelingen meestal duizenden euro’s aan hun reisbegeleiders betalen. Hoe verder van huis, hoe moeilijker het voor een vluchteling wordt om een goede smokkelaar, een veilige reisroute en een verantwoorde eindbestemming te kiezen.

Met mensensmokkelaars gaan de vluchtelingen vrijwillig in zee, al weten ze vaak niet dat ze door hun reisbegeleiders slecht behandeld zullen worden. Het is mensensmokkelaars om de hoge opbrengsten te doen met zo weinig mogelijk risico voor henzelf. Er zijn tal van voorbeelden te vinden van mensensmokkelaars die uit Afrika komen. Bij dreigende ontdekking door bijvoorbeeld Spaanse marineschepen zetten ze de vluchtelingen overboord met de mededeling dat ze de laatste honderden meters maar moeten zwemmen. Door de sterke stromingen komen daarbij veel vluchtelingen om het leven.

omar“Ze houden nooit hun woord”
De Syrische vluchteling Omar (rechts) wilde naar Zweden. Onderweg had hij met verschillende mensensmokkelaars te maken die stuk voor stuk hun woord niet hielden.

Smokkelaar 1 bracht hem in een rubberboot van de Turks-Griekse grens bij de rivier Evros naar het Griekse dorp Orestias. De smokkelaar had hem valse Bulgaarse paspoorten gegeven, maar die bleken bij de eerste beste controle nutteloos te zijn. Desondanks lieten ze Omar gaan.

Smokkelaar 2 verkocht hem een nagemaakt visum voor Frankrijk. Op het vliegveld in Athene werd zijn visum geweigerd en zei de controleur hem naar huis te gaan. Omar besloot maar over land verder Europa in te gaan.

Smokkelaar 3 nam hem (en een groep met dertig anderen) mee op een wandeltocht van uren naar Macedonië. Aan de andere kant van de grens zou een auto staan klaar om hem verder op weg te helpen, maar die smokkelaar kwam niet opdagen.

Smokkelaar 4 nam hen wel met de auto mee (opgepropt in een afgesloten laadbak zonder lucht, gelukkig zat er een gat in de bodem), maar zette hen niet bij de Servische grens af, maar in een dorpje op uren lopen van de grens.

Smokkelaar 5 zou hen bij een treinstation afzetten, maar na betaling bleek het treinstation geen echt station te zijn. Er zat niets anders op dan weer terug te lopen naar de plek waar ze vandaan kwamen.
Zijn geld was inmiddels op. Hij kreeg nieuw geld van zijn ouders en Omar kon weer op weg.

Smokkelaar 6 nam hem en een groep anderen wel mee over de grens naar Oostenrijk. Ze werden daar betrapt door de Servische politie, maar voor 100 euro per agent deden ze een oogje dicht. De smokkelaar zou hem en de anderen in Wenen afzetten, maar zette hen in een Oostenrijks dorp uit de auto.

Omar besloot dat het genoeg was. Zweden zou hij op deze manier nooit bereiken, bovendien was hij al 7000 euro kwijt aan de smokkelaars. Hij besloot asiel aan te vragen in Oostenrijk. Omdat zijn vingerafdrukken nergens geregistreerd staan, kan hij daar de asielprocedure doorlopen. Hij heeft goede hoop dat hij in Oostenrijk mag blijven.

Vraag
1) Wat is het verschil tussen mensensmokkel en mensenhandel?
vorigestapvolgendestap