|
|
|
|
DiarreeWat is diarree?Diarree is waterige, dunne ontlasting. Een ander woord voor diarree is buikloop. Na een of twee dagen is diarree meestal over, maar het kan soms ook langer duren. Diarree kan buikkrampen veroorzaken. Bij baby’s en peuters gaat het vaak samen met overgeven. 
Het is vervelend om diarree te hebben, maar het kan meestal geen kwaad. Wel verlies je met diarree meer vocht dan bij normale ontlasting. Daarom is extra drinken belangrijk. Als je ook nog moet overgeven of koorts hebt, verlies je nog meer vocht. Als iemand te veel vocht verliest, kan het lichaam uitdrogen. Dat kan gevaarlijk zijn. Vooral baby’s en bejaarden kunnen snel uitdrogen.
Het lichaam zelf bestaat voor 70% uit water. Als er meer vocht uitkomt, dan erin gaat, droog je uit. Je hebt wel wat reserves, maar die zijn snel op. Volwassenen hebben meer reserves dan kinderen. Daarom drogen die ook sneller uit. Als een kind ook nog moet overgeven, kan het binnen een halve dag uitdrogen en sterven. Diarree ontstaat meestal door virussen of bacteriën. Deze ziekteverwekkers komen het lichaam binnen via besmet water of bedorven voedsel. Je kunt ook besmet raken door contact met ontlasting van iemand die diarree heeft. Als de sanitaire voorzieningen niet goed zijn, kan dat makkelijk gebeuren. In de darmen zorgen de ziekteverwekkers voor een ontsteking van de darmwand. De darmwand geeft altijd een beetje vocht af, maar bij een ontsteking meer dan normaal. Bovendien kan de darmwand bij een ontsteking moeilijk vocht of voedingsstoffen opnemen. Vocht en voedingsstoffen komen dan als heel dunne ontlasting naar buiten. Diarree krijg je als je dikke darm zijn werk niet goed doet en geen vocht onttrekt aan je ontlasting. Je dikke darm doet zijn werk niet goed door:
 Van diarree en ondervoeding kun je een vicieuze cirkel maken, waaraan je kunt zien hoe diarree en ondervoeding op elkaar inwerken. Deze cirkel kun je doorbreken met betere voeding. Dat zorgt voor meer weerstand en het vasthouden van bestanddelen uit het voedsel in je lichaam.Ook al is diarree eigenlijk onschuldig, toch sterven er jaarlijks 2,2 miljoen kinderen aan diarree, bijna allemaal uit de Derde Wereld. Jaarlijks hebben zo'n 400 miljoen kinderen in de Derde Wereld diarree. Elke moeder vertrouwt erop dat haar kind een paar dagen later weer beter is. Meestal is dat ook zo, maar in één op de tien gevallen houdt de buikloop aan. Veel moeders stoppen dan met (borst)voeding. Ze redeneren als volgt: 'Het komt er toch allemaal weer uit' of 'Laat de maag tot rust komen'. De meeste kinderen komen er op eigen kracht weer bovenop. Maar een deel niet. Voor hen is het vaak een kwestie van uren. Ogen zakken weg in de oogkassen, de mond wordt droog, als je de huid optilt, komt die niet meer terug in de normale toestand, de bloeddruk daalt, de nieren functioneren niet meer, het kind raakt in coma en gaat dood. Door uitdroging ten gevolge van diarree. Dit is de belangrijkste oorzaak van de hoge kindersterfte in de Derde Wereld. Onderstaande strip toont aan hoe besmettelijk diarree is.
Een verhaal uit Brazilië In het huisje ligt de doodzieke Maria de Socorro. Haar moeder is 13 dagen geleden bij de geboorte gestorven. De vader is verweg in de grote stad werk aan het zoeken. De broertjes en zusjes staan om haar heen. Aan het woord is het oudste zusje Raimunda. Ze is niet ouder dan 15 of 16 jaar en heeft de verantwoording over de opvoeding van haar broertjes en zusjes. "Is ze dood?" Raimunda: "Nog niet. Er zit nog leven in haar, want een paar minuten geleden heeft ze nog gezucht." "Hoe lang is Maria al ziek? Werd ze ziek geboren?" Raimunda: "Helemaal niet, ze was gezond bij de geboorte." "Wat is er dan gebeurd?" Raimunda: "Eergisteren kreeg ze diarree. Daarom is ze er nu zo slecht aan toe." "Wat geven jullie haar? " Raimunda: "We geven wat we hebben, een beetje poedermelk." "Anders niets?" Raimunda: "Anders niets." Later blijkt dat de poedermelk de oorzaak van de diarree is. Het water waarmee de melkpoeder werd aangelengd, was niet schoon. Het kwam uit een fles die niet steriel was. Daar heeft het kind diarree van gekregen. Maria de Socorro is gestorven na 13 dagen geleefd te hebben. Officieel heeft ze nooit bestaan. Ze is nooit geregistreerd en er is geen overlijdensakte opgemaakt. Medicijnen In het rijke westen zijn er allerlei medcijnen die je tegen diarree kunt gebruiken: imodium, loperamide, norit en orisel bijvoorbeeld, in de vorm van pilletjes en poeders die je met water moet aanlengen. Als er uitdroging dreigt, gaan kinderen in Nederland al snel naar een ziekenhuis waar ze een infuus krijgen. Via een buisje wordt er een mengsel van water en zout direct in het bloed gebracht. Medicijnen en infuus werken doorgaans goed, maar zijn nogal duur, te duur voor veel mensen in de Derde Wereld.
Sinds een jaar of 30 is er een alternatief. Bij toeval ontdekte iemand de diarreedrank. Wie dat was is onbekend. Hij of zij wilde een diarreepatiënt een drankje van water en zout geven, zoals tot dan toe altijd gedaan werd en meestal met weinig resultaat. In een poging om het drankje wat lekkerder te maken deed de persoon er ook suiker bij. En dat bleek een gouden vondst. Normaal belemmert diarree de opname van zout in de darmen. Het zout 'passeert' de darmwand niet. Glucose (= de belangrijkste stof van suiker) wordt wel toegelaten. Bij de diarreedrank smokkelt de suiker het zout door de wand van de dikke darm het lichaam binnen.
In een dorpje in Nigeria schiet een vrouw de gezondheidswerkster uit een naburig dorp aan. Ze bedankt haar omdat die het leven van haar kind heeft gered, zonder het zelf te weten. Dat zit zo: het kind van de vrouw was ziek. Door de hoge waterstand van de rivier kon de vrouw niet naar het naburige dorp gaan waar de gezondheidskliniek staat. De toestand van het kind verslechterde snel. Ze was de wanhoop nabij. Toen dacht ze ineens aan het lied over dat speciale drankje wat ze bij een vorig bezoek geleerd had. "Ik heb het precies zo klaargemaakt. Mijn kind is er beter door geworden."
|
De verhouding suiker - zout is heel belangrijk. Als je teveel zout toevoegt, verergert de diarree. Als je teveel suiker toevoegt, wordt het zout weer samen met de suiker afgescheiden en blijft er te weinig in het lichaam achter. De juiste verhouding is 20 gram glucose (of 40 gram suiker) en 3½ gram zout op 1 liter water. Deze behandeling wordt ORT genoemd: Oral Rehydration Therapy (= behandeling tegen uitdroging via de mond).
De werkelijke oorzaak van diarree is armoede. Slecht drinkwater, slechte sanitaire voorzieningen en besmet voedsel zijn daarvan het gevolg. Zolang deze oorzaak niet verholpen is, kunnen we wel een goed werkende diarreedrank hebben, maar voorkomen is nog altijd beter dan genezen. Want iedere keer als iemand ziek wordt -en vier keer per jaar diarree krijgen is niet uitzonderlijk voor een kind in de Derde Wereld- gaat zijn weerstand achteruit en kan een volgende ziekte fataal zijn.